Blog · Klachten & herstel

Pijn zit niet altijd waar de oorzaak zit

Door Remko Opdam · 5 juni 2026 · 3 min lezen

In het kort

De plek waar het pijn doet is vaak niet de plek waar het probleem zit.
Bij lage rugklachten is verminderde bilspieractivatie een bekende, onderzochte factor.
Masseren van de pijnlijke plek verlicht het gevolg, niet de oorzaak.

Een deelnemer van een van mijn trainingen had laatst last van haar onderrug. Vooral bij het squatten, en bij oefeningen waarbij ze haar rug strekte. Herkenbaar verhaal: ze trainde er al een tijdje omheen, want "het hoort er een beetje bij op mijn leeftijd".

Ik heb tijdens de training twee minuten haar bilspieren losgemaakt. Niet haar rug, haar bilspieren. Ze ging opnieuw squatten en merkte direct verschil.

Iemand anders had rond diezelfde tijd last van haar nek en schouders tijdens het trainen. Daar heb ik kort, echt een minuut, de spieren tussen nek en schouderblad losgemaakt. Ook zij voelde meteen verbetering.

Waarom de bilspieren, als de rug pijn doet?

Dit is het principe dat de meeste mensen niet kennen: de plek waar het pijn doet is vaak niet de plek waar het probleem zit.

Je onderrug klaagt meestal niet omdat hij zwak is, maar omdat hij werk overneemt van spieren die niet goed meedoen.

Bij het squatten horen je bilspieren het zware werk te doen. Doen die niet goed mee, dan neemt je onderrug het over. Die is daar niet voor gebouwd, en na een paar weken of maanden gaat hij protesteren. Hetzelfde geldt voor nek- en schouderklachten: vaak is dat geen "stress" of "verkeerd geslapen", maar een spier die overbelast raakt omdat hij continu compenseert.

Masseer je dan de plek die pijn doet, dan voelt dat even fijn, maar je behandelt het gevolg. De oorzaak los je er niet mee op.

Eerlijk verhaal: het kwam deels terug

Bij de tweede vrouw kwam de spanning later in de training deels terug toen ze weer ging belasten. Dat hoort erbij, en ik vind het belangrijk om dat erbij te vertellen.

Een of twee minuten losmaken is geen behandeling. Het is een test. Wat die twee minuten je vertellen: dit is beïnvloedbaar. De klacht is geen ouderdom en geen pech, er valt iets te verbeteren. Maar structureel verbeteren vraagt om de oorzaak aanpakken: de juiste spieren weer leren aanzetten, stap voor stap belastbaar maken, en de compensatie afbouwen.

Dat is in het kort de aanpak waarmee ik werk: Mylogenics. Eerst testen waar het probleem echt zit, dan gericht losmaken en activeren, en daarna opbouwen zodat het wegblijft.

Wat je hier zelf mee kunt

Train niet door terugkerende pijn heen. Pijn bij dezelfde oefening, op dezelfde plek, week na week, is informatie. Negeren maakt het patroon sterker.
Check je bilspieren bij het squatten. Voel je een squat vooral in je onderrug in plaats van in je billen en bovenbenen? Dan is de kans groot dat je compenseert.
Schrijf klachten niet automatisch toe aan je leeftijd. "Het hoort erbij" is zelden waar. Meestal hoort er alleen een andere aanpak bij.

En doet je rug of nek al langer mee in dit verhaal: laat er een keer gericht naar kijken. Niet naar waar het pijn doet, maar naar waarom.

Veelgestelde vragen

Waarom doet mijn onderrug pijn als mijn bilspieren het probleem zijn?

Je onderrug doet pijn omdat hij werk overneemt van bilspieren die niet goed meewerken, niet omdat de rug zelf per se zwak is. Bij bewegingen zoals squatten horen je bilspieren het zware werk te doen. Als die onvoldoende geactiveerd worden, compenseert de onderrug, en die is daar niet voor gebouwd. Na verloop van tijd gaat hij protesteren. Dit sluit aan bij onderzoek naar de functie van de gluteus medius bij lage rugklachten. Een systematische review vond dat mensen met lage rugpijn vaker verminderde kracht en triggerpoints in deze spier hebben dan mensen zonder klachten. De conclusie was dat het versterken van die spier onderdeel kan zijn van een bredere aanpak. Daarom richt een goede aanpak zich op waarom de bilspieren niet meewerken, niet alleen op de plek waar het pijn doet. In de praktijk betekent dit vaak dat een paar minuten gericht activeren van de juiste spieren al direct merkbaar verschil maakt tijdens dezelfde training.
Bron: systematic review bilspierfunctie & lage rugpijn (PMC) →

Helpt masseren van de pijnlijke plek echt tegen rugklachten?

Masseren van de pijnlijke plek kan tijdelijk verlichting geven, maar behandelt meestal het gevolg, niet de oorzaak. Als je onderrug pijn doet omdat hij compenseert voor bilspieren die niet goed meewerken, verdwijnt die onderliggende oorzaak niet door de rug zelf los te maken. Zodra je weer gaat bewegen op dezelfde manier, komt de overbelasting terug. Effectiever is het activeren en trainen van de spieren die eigenlijk het werk zouden moeten doen, zodat de onderrug niet langer hoeft te compenseren. Dat is ook waarom bij Infinite Health eerst gekeken wordt naar bewegingspatronen, voordat er aan de klacht zelf gewerkt wordt. Herstel duurt dan vaak korter, omdat je niet alleen het gevolg wegneemt, maar ook de reden wegneemt dat het steeds weer terugkomt na een tijdelijke verlichting. Massage kan daar prima naast blijven bestaan als moment van ontspanning, zolang je niet verwacht dat het de klacht op de lange termijn oplost.

Wanneer moet ik met rugklachten naar de huisarts in plaats van naar een trainer?

Ga naar je huisarts bij pijn die uitstraalt naar je been, bij tintelingen, gevoelloosheid of krachtverlies, bij klachten na een val of ongeval, bij pijn die je 's nachts wakker houdt en niet minder wordt als je van houding verandert, en bij rugpijn in combinatie met koorts, onverklaard gewichtsverlies of problemen met plassen of ontlasting. Dat zijn signalen die om een medische beoordeling vragen en niet om een trainingsschema. Ook als je klacht plotseling en hevig opkwam zonder duidelijke aanleiding hoort daar eerst een arts bij. Waar training juist wel bij past: een zeurende, terugkerende klacht die met bepaalde bewegingen samenhangt, al langer meeloopt en waarbij een arts geen medische oorzaak heeft gevonden. Bij twijfel is de volgorde simpel: eerst de huisarts, dan pas de zaal. Ik verwijs zelf liever een keer te vroeg door dan te laat.

Lees ook

Remko Opdam

Personal trainer in Haarlem met 10 jaar ervaring als coach, gediplomeerd in alle drie de Mylogenics-modules en als T.O.P. Trainer A bij Overload Worldwide. Werkt met de Mylogenics-methode: activation, release en rehab, geintegreerd in het trainingstraject.

Meer weten over deze aanpak? Lees over Mylogenics, of laat gratis testen waar jouw pijn echt vandaan komt.